Herken je dat? Iemand vertelt je iets en voordat je het weet, word je zo door je eigen gedachten in beslag genomen dat je het verhaal van de ander mist. Je hoort het wel maar luistert niet. Dat gebeurt ons automatisch. Echt luisteren, hoe kunnen we dit nu doen?

Zo zijn er dagelijks vele situaties waarin we iemand wel horen, maar half luisteren. Zo kan het je gebeuren dat je met iemand in een verhitte discussie belandt. Je bent dan zo bezig met je eigen argumenten, dat je niet meer hoort wat hij zegt, en alleen nog maar wacht op het juiste moment om jouw verhaal te doen. Of een dierbare vriendin vertelt je haar probleem en voordat je er erg in hebt, ben je in gedachten al bij jouw oplossing van haar probleem.

Als we naar iemand luisteren, dan gaan onze gedachten sneller dan het verhaal van de ander. We associëren er op los en halen er onze eigen ervaringen bij. Dat gebeurt automatisch en is mens eigen. Het leidt vaak tot nieuwe inzichten en oplossingen. Maar het kan ook de andere kant op gaan. Dan horen we alleen maar wat we willen horen om nog meer ons gelijk te halen. ‘Confirmation bias’ heet dat in de psychologie: de menselijke neiging om alleen die informatie tot je te nemen die jouw opvattingen bevestigen. Dit leidt niet tot wederzijds begrip en drijft mensen uit elkaar.

Hoe kun je nu wel tot elkaar komen? Door echt te luisteren naar wat de ander je vertelt. Je gaat dan op in zijn (of haar) verhaal, volgt zijn pad, zonder jezelf daarin te verliezen. Dat gaat als volgt:

Laat je gesprekspartner uitspreken
Onderbreek hem niet, maar geef hem de ruimte om naar woorden te zoeken en deze uit te spreken.

Hoor en zie wat je gesprekspartner zegt
Dus ga geen gedachten lezen. Volg evenmin je eigen gedachten. Hoor aandachtig wat je gesprekspartner zegt en kijk hoe hij dat zegt. Zie je hem lachen of juist verbitterd kijken? Met zijn armen zwaaien of juist verkrampen? Wat we willen uiten laten we zien: non-verbaal met ons lichaam. Non-verbaal luisteren doe je met je ogen.

Heb begrip en empathie voor wat je gesprekspartner zegt
Begrijp je wat de ander zegt en laat zien? Om zeker te weten dat je de ander echt begrijpt, kun je zijn verhaal in jouw woorden samenvatten en hem vragen of je het zo goed verwoord hebt wat hij bedoelt. Begrijpend luisteren doe je met je hoofd.
Leef je in, in de situatie van je gesprekspartner, zoals hij dat aan jou voorlegt. Kun je hem aanvoelen? Empathisch luisteren doe je met je hart.

Door behalve je oren ook je ogen, hoofd en hart te gebruiken kun je echt luisteren. Alleen dan kun je horen wat je gesprekspartner in woorden wil uitdrukken. De kracht van een woord ligt in het luisteren.