Wie denkt dat stress tussen de oren zit, vergeet het lichaam

Gelukkig bestaat stress. Want stel je voor: je staat in een winkel met prachtige kristallen vazen. Je stoot een van de vazen aan en die begint te wankelen. In een reflex pak je de vaas beet en kun je nog net voorkomen dat hij in vele stukjes op de vloer uiteenspat. Dat is stress! Gelukkig reageerde je in een split seconde.
Zo’n acute stressreactie is in de eerste plaats een lichamelijke reactie. Je lichaam slaat alarm: je ademhaling en hartslag gaan sneller, je pupillen verwijden zich, het zweet staat in je handen en je spieren spannen zich. Als de situatie zich ontspant kun jij ook weer ontspannen. Je haalt opgelucht adem, je hartslag vertraagt en je komt tot rust.

Ons innerlijk stress-systeem zorgt er dus voor dat we snel kunnen reageren, uitdagingen aangaan en kunnen presteren. Dat is prima. Echter wanneer stress aanhoudt dan slaat ons innerlijk systeem op hol en kan ons ziek maken. We voelen ons rusteloos of juist lusteloos, krijgen vaker hoofdpijn, maagklachten en verhoogde bloeddruk, piekeren veel, worden vaker ziek, angstig of somber en kunnen ons niet meer concentreren. Als we deze signalen negeren en maar door gaan, dan raken we opgebrand: we kunnen niet meer en zijn burn-out.

Maar al te vaak wordt stress opgevat als een psychisch probleem. Het klopt dat de ene persoon gevoeliger is voor stress dan de ander. Maar iedereen met aanhoudende stress ontwikkelt op den duur lichamelijke en psychische klachten. Psychische problemen zijn dus meestal het gevolg van aanhoudende stress en niet de oorzaak.
Dus wie denkt dat stress tussen de oren zit, vergeet het lichaam. Stress manifesteert zich in de eerste plaats lichamelijk. Door lichamelijke signalen serieus te nemen kun je voorkomen dat je stressklachten ontwikkelt en burn-out raakt. Voel je spanning in je schouders en nek? Heb je een hoge en gejaagde ademhaling? Snelle hartslag? Dan kun je met eenvoudige oefeningen weer ontspannen en tot rust komen. Deze oefeningen kun je op elk moment van de dag thuis en op de werkvloer doen. Wil je leren hoe? Kom dan naar de training Ontspannen doe je zo! Deze training van vier sessies gaat op 12 en 14 februari weer van start. Lees meer …

Angst, de rem op onze goede voornemes

We kennen angst in veel gedaantes: angst om te falen, angst voor ruzies, voor ziektes, spinnen, andere mensen, water, liften, nieuw baan. En altijd is zijn boodschap: ‘pas op, je loopt gevaar’. Angst wil ons behoeden en beschermen tegen iets wat ons dreigt te beschadigen. Angst is dus een nuttige emotie en dwingt ons om te vluchten, te vechten of te verstijven. Maar vaak is angst overactief, waarschuwt ons voor situaties die minder vaak gebeuren of minder erg zijn dan we denken. Angst speelt een grote rol in onze samenleving: dringt zich op in het nieuws, reisverzekeringen, veiligheidsvoorschriften en rookmelders. Het is beter om je in te dekken, om je te verzekeren, want je weet maar nooit. Natuurlijk is dat goed en soms te goed. Want als we angstig zijn voor dreigingen die niet reëel zijn, dan belet dat ons om voluit te leven. Deze niet-reële angst is vaak heel subtiel, zit ongemerkt in onze poriën en zorgt er voor dat we maar liever blijven doen wat we doen, ook al voelen we ons daarbij ontevreden.

Want hoe zit het ook al weer met onze goede voornemens voor dit jaar? Welke uitdagingen verdampen nog voordat we ze uitvoeren, omdat we bang zijn dat ze mislukken? En misschien is onze angst dat ze juist wél lukken nog groter. Dus blijven we zitten waar we zitten en vragen ons af waarom we ergens zo van binnen ontevreden zijn.

Hoe zou het zijn om dat soort angst niet te hebben? En welk gevoel zou daar dan voor in de plaats moeten komen? Zodat je die uitdagingen wel aangaat en je dromen wel uitvoert? Het tegenovergestelde van angst is rust, gelijkmoedigheid, zekerheid, hoop, moed, veiligheid, maar bovenal vertrouwen. Vertrouwen waarin? Vertrouwen in jezelf. Vertrouwen dat je op je best bent als je jouw dromen uitvoert. Vertrouwen dat dat je lukt en als het je niet lukt, dat je dan een ervaring rijker bent en de volgende stap in je leven kunt nemen. Vertrouwen in jezelf: het klinkt zo makkelijk en is zo lastig. Hoe doe je dat? Door in beweging te komen. Welke kant op? Richting jouw wens, droom, en goede voornemen. Elke kleine, grote stap is er een, en laat je voelen dat jouw vertrouwen in jezelf groter is dan jouw angst. Dat vertrouwen wens ik je van harte toe!

 

De donkere dagen in onszelf

De dagen worden korter, ’s ochtends staan we met donker op en in de middag doen we binnen de lampen al weer aan. In deze tijd verlangen we naar licht en warmte. Het Kerstfeest en Oud & Nieuw staan daar symbool voor. Met kaarsjes, kerststerren en vuurwerk willen we de donkere dagen de rug toekeren en het licht omarmen. Want licht doet leven.

Maar waar licht is, is ook donker. En zo werkt het ook bij ons van binnen. We hebben allemaal een schaduwkant: gevoelens en gedachten die we liever niet aan anderen laten zien en in het ‘donker’ houden. We drukken deze emoties het liefst ver weg in ons onderbewustzijn. Want we willen ons van onze beste kant laten zien en onze ‘goede’ eigenschappen aan het licht brengen. Gevoelens van afgunst, wrok, woede en schaamte horen daar niet bij en ontkennen we het liefst. Maar hoe sterker we bepaalde emoties onderdrukken, hoe krachtiger ze worden. We raken uit evenwicht. Zo kun je steeds weer diezelfde enge droom hebben, of ontwikkel je een kort lontje en voor dat je het weet barst je weer in woede uit. Of je wordt somber en depressief.

Om in balans te komen en te blijven is het beter om je bewust te worden van je eigen schaduwkanten. Dat is best lastig en niet altijd even leuk, want je kijkt in de spiegel van je eigen ziel. Soms heb je daar de hulp van je partner of een goede vriend of vriendin bij nodig. Soms ook de hulp van een therapeut. Want wat je hebt weggedrukt, wil gehoord en gezien worden. En als je er op een goede manier contact mee maakt, dan verliest het zijn lading en verandert het. Energie die in de onderdrukte gevoelens geblokkeerd zat, kun je nu op een helpende manier inzetten. Dat geeft je ruimte en rust. Je wordt weer heel. Carl Gustav Jung, een grondlegger van de hedendaagse psychologie, verwoordde het zo: ‘Men wordt niet helder door zich het heldere voor te stellen, maar door zich bewust te worden van het donkere’. Dit is een proces van bewustwording dat een leven lang door gaat. Ik wens je een goed contact met je schaduwkant!

Oplossing wachtlijsten GGZ simpel

De wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg zijn te lang, hoor ik op het nieuws. Huisartsen waarschuwen dat mensen met psychische klachten te lang moeten wachten voor ze in de GGZ geholpen kunnen worden.

Niets nieuws eigenlijk. Als vrij gevestigd therapeut hoor ik dit regelmatig van mijn cliënten en collega therapeuten. Overleg tussen de huisartsen, de GGZ en de zorgverzekeraars is al jaren gaande, maar heeft niet tot merkbare verbeteringen geleid. Mensen die psychosociale hulp nodig hebben stranden dus bij de huisartsen, en de praktijkondersteuners kunnen het niet aan.

En dat terwijl de oplossing simpel is. Er zijn veel gekwalificeerde therapeuten die op maat gesneden psychosociale zorg bieden, zonder dat de patiënt weken daarop hoeft te wachten. Deze therapeuten werken vanuit de zogenaamde complementaire gezondheidszorg. Huisartsen en praktijkondersteuners kunnen hun patiënten ook naar deze zorgverleners doorverwijzen, waardoor de druk op de GGZ afneemt. Er zijn echter nog veel huisartsen en praktijkondersteuners die zich niet buiten het veld van de reguliere geestelijke gezondheidszorg wagen. De scheidslijn tussen reguliere en complementaire geestelijke gezondheidszorg is kunstmatig. In het basisonderwijs is ook sprake van een grote diversiteit: je hebt bijvoorbeeld openbaar, Montessori, Steiner en speciaal onderwijs. Maar het is wel allemaal onderwijs dat aan eisen voldoet en door de inspectie getoetst wordt. Niks geen regulier en complementair onderwijs.

En zo is het naar mijn idee eigenlijk ook in de geestelijke gezondheidszorg. Therapeuten aan wie huisartsen hun patiënten voor psychosociale hulp kunnen doorverwijzen, voldoen aan de volgende kwaliteitscriteria:

  • Ze zijn adequaat geschoold, conform de eisen van de beroepsverenigingen en de zorgverzekeraars;
  • Ze zijn lid van een beroepsvereniging, die waakt over de kwaliteit van hun beroepsgroep;
  • Ze zijn aangesloten bij een instantie voor de behandeling van klachten, conform de wet;
  • Ze worden vergoed door de zorgverzekeraars.

Therapeuten in de zogenaamde complementaire gezondheidszorg worden meestal vergoed uit de aanvullende zorgverzekering. Het voordeel daarvan is dat patiënten daarmee niet hun eigen bijdrage belasten. En ze krijgen de begeleiding en hulp die ze nodig hebben, zonder dat ze daar weken op hoeven te wachten. Ik nodig huisartsen en praktijkondersteuners dan ook van harte uit hun patiënten over deze mogelijkheden te informeren.

EMDR helpt bij angst en traumatische ervaringen

We maken allemaal wel minder leuke dingen mee. Soms zijn die ervaringen zo ingrijpend, dat je het maar moeilijk kunt verwerken. Denk daarbij aan een ongeval, overval of ernstige ziekte. Maar ook schijnbaar minder heftige ervaringen kunnen later tot psychische klachten lijden. Met EMDR kunnen deze klachten worden aangepakt. EMDR staat voor ‘Eye Movement Desentization and Reprocessing’ en betekent letterlijk: door oogbeweging minder gevoelig worden en opnieuw verwerken. Tijdens een EMDR-sessie focust de cliënt op de nare ervaring én richt haar zintuigen van links naar rechts. Dat laatste gebeurt met links-rechts oogbewegingen, links-rechts tikjes door een koptelefoon, en links-rechts aanrakingen op de knieën. Natuurlijk niet allemaal tegelijkertijd, maar afwisselend. Je zult je wel afvragen of deze ‘hocus-pocus’ werkt. Inderdaad, het werk.

Inmiddels is wetenschappelijk aangetoond dat met EMDR klachten als gevolg van traumatische ervaringen verminderen of verdwijnen. Ook helpt EMDR bij de behandeling van angsten en fobieën, zoals angst voor spinnen en vliegangst. Een eenduidige verklaring hoe EMDR dan werkt, is er nog niet. Zeker is dat EMDR in het brein een verwerkingsproces in gang zet, dat leidt tot een vermindering van de psychische klachten. In recent onderzoek is aangetoond dat tijdens een EMDR sessie het brein zo in beslag wordt genomen door de links-rechts stimulatie van de zintuigen, dat de opgeroepen herinnering aan de nare ervaring wordt lamgelegd. Inmiddels is EMDR breed geaccepteerd in de zorgsector en wordt EMDR uitgevoerd door therapeuten die daarvoor zijn opgeleid. Als EMDR master practitioner werk ik volgens de criteria en kwaliteitseisen van de Samenwerkende EMDR therapeuten Nederland. Wil je meer weten? Ga dan naar Psychotherapie/EMDR.

 

 

 

 

 

Drie maal daags even stilstaan helpt je vooruit

In de weken voor de zomervakantie is de stress vaak het hoogst. Voordat je op vakantie gaat, wil je nog van alles afmaken en moet je nog van alles regelen. Eigenlijk ren je jezelf voorbij, om straks je vakantie in te struikelen. Dat kan anders.

Juist als je aan het rennen bent, is het belangrijk om even stil te staan. Letterlijk en figuurlijk. In stress ben je aan het overleven, ben je naar buiten gericht. Dat is OK voor even, maar als stress aanhoudt dan verlies je het contact met jezelf. Je negeert lichamelijke signalen, gevoelens en gedachten die er toe doen. Je raakt uit balans en dan kun je stressen wat je wilt, maar bereik je niet je doel.

In stress wil je dus het contact met jezelf behouden. Je wilt je bewust zijn van wat je op dit moment allemaal denkt, wat je daarbij voelt en waar je dat in je lichaam voelt. Als je regelmatig even stilstaat bij jezelf, zal je merken dat je beter vooruitkomt. De ‘drie minuten ademruimte oefening’ helpt je om je blik naar binnen te richten en voor jezelf een moment van rust te creëren in een stressvol bestaan. Deze oefening komt uit de Mindfulness, een inmiddels welbekende aanpak om met aandachttraining stress en andere klachten aan te pakken. De drie minuten ademruimte oefening is een pas-op-de-plaats en een ankerpunt, waardoor je je open stelt voor wat je van binnen ervaart, in plaats van voor jezelf uit te rennen. Doe deze oefening een paar keer per dag en je zult merken dat je daardoor beter in staat bent om deze drukke periode net voor de zomervakantie door te komen.

Ben je benieuwd naar wat de drie minuten ademruimte oefening voor je kan betekenen? Stuur een mailtje naar erhard@innerzijds.nl en ik stuur je de oefening als tekstbestand (Word) en als luisterbestand (MP3) toe. Ook kun je op internet ander voorbeelden van deze oefening vinden.

Veel plezier!

 

Soms zit je in de verkeerde trance

Ken je dat gevoel? Je loopt door een mooi Logica brengt je van A naar Bbos,
het zonlicht schittert door de bomen
en je voelt je één met de natuur. Of je gaat helemaal op in je werk en voor je het weet is het uur om. Eigenlijk ben je in trance. Maar wat is trance nu precies? Het kenmerk van trance is dat je jouw gebruikelijke gedachtenstroom loslaat en je aandacht naar binnen keert. We gebruiken trance bewust en onbewust om onszelf te ontplooien en verder te komen. Creatief schilderen, brainstormen en dagdromen zijn allemaal processen waarin je het rationele denken loslaat en je ruimte geeft aan jouw innerlijke ervaring en verbeeldingskracht.

Soms zit je in een verkVerkeerde tranceeerde trance. Bijvoorbeeld een anorexia patiënt die nog steeds het gevoel heeft te dik te zijn. Of de gestreste werknemer die meent nog harder zijn best te moeten doen. Dan word je beetgenomen door bepaalde negatieve overtuigingen over jezelf die je niet verder helpen.

In de integratieve psychotherapie maken we gebruik van een lichte vorm van trance, waarbij de cliënt volledig bewust, alert en aanspreekbaar is, maar zijn/haar aandacht is naar binnen gericht, naar de innerlijke ervaring. Als inWie naar buiten kijkttegratief therapeut begeleid ik je op reis naar binnen, waarbij je contact maakt met de diepere gevoelens die maken dat je steeds maar weer negatief over jezelf denkt. Ook zul je ontdekken welke innerlijke kwaliteiten je diep van binnen tot je beschikking hebt. Door verdrongen gevoelens te verwerken en innerlijke hulpbronnen te mobiliseren ontstaat heling en krijg je de kans te zijn wie je werkelijk bent en te worden wie je werkelijk wilt zijn.

 

De ‘Big Five’

Big-FiveHeb je wel eens gehoord van de ‘Big Five’? Nee, niet de vijf grootste zoogdieren in Zuidelijk Afrika maar de Big Five persoonlijkheidstest. Deze test onderzoekt jouw persoonlijkheid op basis van vijf dimensies. Niets bijzonders zou je zeggen: alle persoonlijkheidstesten ‘meten’ persoonlijkheid aan de hand van een aantal kenmerken. Het mooie van deze test is dat hij is gebaseerd op onderzoek over hoe in uiteenlopende culturen  over de hele wereld mensen elkaar in het dagelijks leven omschrijven. Veel persoonlijkheidstheorieën baseren zich op de westerse samenleving, maar de Big Five/de Grote Vijf gaat over mensen over de hele wereld. Dat maakt de big Five uniek. Inmiddels is de Big Five een van de meest onderzochte en gebruikte persoonlijkheidstheorieën in de wereld met een zeer hoge betrouwbaarheidsscore. De vijf kenmerken die de Big Five hanteert zijn: ‘emotioneel onbekommerd’, ‘extravertheid’, ‘gewetensvolheid’, ‘vriendelijkheid’ en ‘openheid’.

maxresdefaultWil jij weten hoe jij scoort op de Big Five? Op internet vind je de Big Five-test op diverse sites aangeboden. Kijk bijvoorbeeld op of nl.outofservice.com/bigfive/ of https://www.123test.nl/bigfive/

Veel plezier! En wees je ervan bewust dat de testresultaten slechts een momentopname zijn, en jouw unieke eigenschappen alleen maar heel globaal en heel vereenvoudigd kunnen weergeven.